Talaşlı İmalat için Endüstri 4.0 ( Bölüm 1 GİRİŞ )

Nereden başlanmalı ? Nasıl Bir Yol İzlenmeli ?

Talaşlı İmalat için Endüstri 4.0 ( Bölüm 1 GİRİŞ )

Neden Talaşlı İmalat için Endüstri 4.0 ? 

İhracatımızın % 60 ‘lık bölümünü Avrupa Birliği ülkelere yapmaktayız, yapmış olduğumuz ihraç ürünleri kalemleri başında otomotiv ve otomotiv yan sanayi ürünlerden oluşmaktadır.    Ülkemizde 1980’ li yıllarda hızlanmaya başlayan  otomotiv yan sanayi ürünleri üretimi Avrupa ülkelerindeki üretim maliyetlerinin  yüksekliği nedeni ile ülkemize  ve uzak doğu ülkelerine taşınmıştır.

Şu anda ülkemizde üretilmekte olan otomotiv yan sanayi ürünlerinin % 69 AB ülkelerine ihraç edilmektedir.

Bu bağlamda sanayicilerimizin ilerleyen yıllarda karşılaşılabilecek üretim, pazarlama vb. sorunlarına  basitleştirilmiş bir anlatım ile  ne nedir ne yapabiliriz şeklinde bir farkındalık oluşturulmak istenmiştir.

 

GİRİŞ ;

 

Son bir kaç yıldır nereye giderseniz gidin, hangi seminere katılırsanız katılın vay efendim endüstri 4.0 şöyle  karanlık fabrikalar böyle smart fabrikalar varmış,   işletmelerimizi dijital çağa uyduramaz isek geri kalırız, gelirleriniz düşer vs vs vs …

 

Belki İşletme Müdürünüze , Fabrika Müdürünüze, İmalat Müdürünüze vs vs   bu kavramı sordunuz ne yapabiliriz diye ?

 

Aldığınız muhtemel cevaplar ; Web sayfamız daha güncel olmalı sql veri tabanı ile bağlatı kuralım , erp yazılımımız şu raporları üretmeli , müşteriler siparişleri web den girsin , crm yazılımı verilerini kayıtsız girelim kalitemiz artırsın müşteri sadakati artsın ,  Bt sistemini bulut üzerinde taşıyalım, flow sistemi uyarlayalım,  tezgahlardan aldığımız veriler ile performans artışını sağlarız, depolarımız rfid kullanalım,  raflarımızda barkod etiket koyalım,  depo çıkışlarında yapay zeka kullanılım, kameralar ile son kontrol yapalım, binlerce doğru fikir duyabilirsiniz.  Bunların tümü koşulsuz olarak doğru.

 

Ancak ;

Bir Allah’ın kulu’ da çıkıp ya arkadaşlar bu işin bir  yol haritası yok mudur ?  diye bir soru sormadı..  veya sordu cevap bulmadı..

 

Bu küçük bilgi dağarcığım ile bir kaç satır yazmamın veya anladığımı anlatmanın belki bir işletmeciye fayda sağlayacağı ümidi ile yazıyorum.

 

Konu çok geniş ve karmaşık  bu neden ile sorunun cevaplarını  parçalara bölüp yazmak  ve yazılanın bu parçalar üzerinde okunarak ilerlenmesinin daha kolay anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşüncesindeyim.  Bu nedenle bölüm  atlamadan okunması konusunda rica ediyorum.

 

Not : Her bir parçası bir kitap yazılacak kadar büyük olan bu konu hakkında  yazdıklarım ile bildiğiniz veya parça parça bilgi sahibi olduğunuz konuyu bir bütün halinde  hayal etmenizi sağlamaktır.    Konunun anlaşılabilmesi için yalın bir dil kullanılmıştır. Elimden geldiği kadar yabancı kelime kullanmamaya dikkat ettim.

 

 

NEDEN İŞLETMELERİMİZİ  BU  EVRİME SOKMALIYIZ ? 

NE GÜZEL ÜRETİYORUZ NE GEREK VAR HER ŞEY TIKIR TIKIR ÇALIŞIYOR ZATEN,  

 

Avrupa halkları çok hızlı bir şekilde yaşlanmaktadır,  birlik ülkeleri nüfus artışını destekleyecek bir çok çözüm senaryosunu kanun haline getirmelerine rağmen gerekli nüfus artışını yakalayamadı.  Kalifiye  genç nüfusu gün geçtikçe eriyen bir AB bu açığı kapatmak için   her türlü önlemi almış fakat istediği orana ulaşamamıştır.

 

Gerileyen nüfus ile eş oranda  üretim rekabetindeki üstünlüklerini büyük bir hızla Çin, Hindistan ve Brezilya’nın öncülük ettiği yükselen ekonomilere kaptırır hale gelen AB, yüzyıllardır elinde tuttuğu gücü kaybetme tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

 

TÜM GÖSTERGELER TEHLİKEYİ İŞARET ETMEYE BAŞLADIĞINDA ;  AB ülkeleri ve başta motor ülke olan Almanya üretim ekonomisinden bilgi ekonomisine geçişin İVEDİLİKLE gerçekleşmesi gerektiği konusunda hem fikir oldular.

 

Bu bağlamda oluşturdukları çalışma grubu    ( tüm STK ‘ ları  ve   büyük  işletmelerin de dahil olduğu  ) bir sonuç bildirgesi yayınladı.  Bu bildirgede  yakın gelecekte karşılaşacakları bu çöküşten kurtulmak için üç ana unsur belirlediler.

 

Bunlar sırasıyla,

HIZ ; pazara çıkış süresinin kısalmak ve  daha kısa inovasyon ve yeni ürün geliştirme döngüsü, daha detaylı ürünler ve daha küçük miktarlarda üretebilme becerisi;

ESNEKLİK ;   kişiselleştirilmiş ürünleri, maksimum otomasyon ile esnek hatlarda üretebilmek.

UCUZ VE  VERİMLİLİK ;   daha ucuz, daha kaliteli , daha verimli..

 

Sanayideki dijital devrim parolası ile AB  ülkelerinin sahip oldukları yüksek teknolojiyi rekabet avantajına dönüştürmelerini sağlayacak bu üç ana unsur üzerinde ENDÜSTRİ 4.0 fikri filizlendi.

 

Filizlenen bu fikri  öncü Alman firmaları kendi işletmelerinde  simüle etmiş, deneyimlemiş ve  işletmelerinde uygulamaya geçmişlerdir.   Bu  dönüşüm ile işletmelerinde maliyetleri düşürürken kalite ve üretim hızında artışlar sağlamışlardır.

 

Endüstri 4.0 uygulayan işletmelerde  yeni ürünleri pazara sunma süresi % 25 ile % 50 arasında kısalırken, mühendislik giderleri % 30’a kadar düşebilecektir .  Ayrıca  % 70’e kadar enerji tasarrufu sağlanabilecek.   2020 li yıllarda 18 e yakın yeni iş kolu ortaya çıkarabileceği öngörülmektedir.

 

Belki buraya kadar yazılanları biliyoruz veya bir başka yerden duymuş olabiliriz.  BUNDAN SONRASI bizim için biraz korkutucu..  Şöyle bir örnek ile girişe güzel bir kapanış yapabiliriz.

 

Şu anda Mevcut Bir işletmedeki siparişten sevkiyat’ a kadar olan süreci ve tahmini süreleri yazalım.

 

  • Reklam çalışmaları  müşteri bulma adımları :  Web sayfası – Fuar Katılımları – Ürün tanıtımları – karşılıklık iletişim kurma  =   Her yeni ürün için 3 ile 8 aylık yüksek bütçeli çalışmalar.

 

  • Pazarlama müşteri ile iletişim ve ürün satış adımları :  Hedef müşterinin bulunması ikna etme mailleşme telefon görüşmeleri , numune ürün gönderme alma , testler karşılıklı onay süreçleri. 6 ila 12 ay =  Yüksek bütçeli çalışmalar. ( Mevcut ürün daha önce üretilmiş ise 2 ila 3 ay )

 

  • Mühendislik – Arge :  Mevcut ürün var mı ?  Daha önce üretildi mi ? Müşteri isteklerini karşılıyor mu ? Karşılıyor ise müşterinin istediği logo vb bir takım değişikliklerin ürün üzerinde uygulanması….. derken haftalar geçen bir süre  fiyatlandırma adımı …

 

  • Maliyetlendirme ve Teklif aşaması :  Üründe kullanılan yeni üretim süreçleri var mı, kullanılan enerji, ham madde, yarı mamul, işçilik, gider , en direk gider vs vs vs … her bir ürün için her defasında yapılan ve  doğru fiyatlandırmayı yapmamızı sağlayan hesaplar ile dolu günler ..   ( Buna rağmen ürünün üretim karmaşıklığı artıkça çıkarılacak maliyet oranında çok büyük saplamalar olacaktır. )

 

  • Pazarlama  : Yönetim tarafından belirlenen kar oranın ürün üzerine eklenmesi ve üretim planlamadan gelen tahmini imalat ve sevkiyat tarihleri.

 

  • Sipariş kabulü ve üretim planına alınan sipariş.   Üretim esnasında oluşabilecek bir çok neden den dolayı ( ham madde , üretim hataları, yarı mamul sorunlar… )  gecikmeler.

 

  • Tahsilat ve Finansal işlemler:  Doğru zamanda doğru tahsilatlar yapılmış mı ? Bu müşteri ile çalışma opsiyonlarımız ödeme aralıkları ve yöntemlerimi nelerdir.

 

Yukarıda çok çok basitleştirilmiş bir süreçler silsilesi işlendi,   bu kadar sürecin doğru çalışabilmesi için gerekli olan insan kaynağı , zaman,  ekipman , bakım giderler, vs vs vs ….

 

ŞİMDİ GELELİM : Endüstri 4.0  uygulanmış bir fabrikada olan süreçlere;

 

  • Reklam çalışmaları ,  müşteri bulma adımları : Yapay zeka ile entegre çalışan ERP yazılımımız sürekli olarak google gibi arama motorlarında  yapılan aramalar ile veri tabanımızda kayıtlı olan  seri no ların eşitlemesine bakar, işletmemiz için oluşturulmuş pazarlama algoritmasını bizim belirlediğimiz bütçelere uygun olarak web sayfalarında hiç aralıksız reklamlarını yapar.    : Kazanımlar  hız, noktasal doğrulukta reklam çalışmaları,

 

  • Pazarlama,  müşteri ile iletişim ve ürün satış adımları :  Yapay zeka üzerinden iletişim kurulan müşteriye sanal bir fabrika gezisine katılım için otomatik davet oluşturulur.    Tüm gezi yapay zeka tarafından müşterinin lisanında soru cevap şeklinde yapılabilmektedir.  Bu gezi sonucunda müşteriden kayıt onayı alındıktan sonra  CRM kaydı otomatik olarak oluşturulur.

 

  • Pazarlama ile İlk iletişim :  Crm kaydı önüne düşün pazarlama yetkilisi tüm adımlardan geçen yeni müşteri ile ( Video veya Sesli kayıt altına alınan  ) iletişim kurarak  ilerleyen prosesleri tetikleme işlemlerini başlatacaktır. (  Çok şükür bir insan evladı ile görüşmeye başlandı.  )  Müşteriye sorulacak sorular cad / cam data olup olmadığı bu data yok ise lazer scan edilmiş veya 360 d görüntülenmiş bir data müşteriden talep edilir.  Bu verilerden her hangi biri yok ise müşterinin elinde bulunan numune ürünü en yakın modelleme istasyonuna yönlendirilir.  ( Modelleme İstasyonları : Yakın gelecekte faaliyetlerde bulunacak olan uluslar arası sertifikalı işletmeler. )

 

  • Mühendislik – Arge :  Müşteriden gelen cad / cam vb. veri  sırası ile şu adımların tümünden digital olarak geçer.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • ERP  : KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASI
  • MES : ÜRETİM YÖNETİM SİSTEMİ
  • QMS : KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
  • WMS : AMBAR YÖNETİM SİSTEMİ
  • PDM : ÜRÜN VERİ YÖNETİMİ
  • SCM : TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ
  • CRM : MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ
  • CAD : BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM
  • CAM : BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÜRETİM

 

Bu işlem sonrasında müşteri ile otomatik iletişim kuran yapay zeka müşteriye  talep etmiş olduğu ürünle ilgili tüm detayları iletir.  Bu bilgiler içinde fiyat, üretime alınma tarihi, teslim tarihine kadar benzeri tüm veri müşteriye iletilir.  Kabul ve gerekli  ön ödeme vb.  adımlar sonrasında ürün üretim planlamaya aktif olarak alınır.

 

Örnek bir senaryo ile konu örneklemeye çalışılmıştır,  bu bağlamda  her bir işletme kendi çalışma şekil ve şartlarına göre oluşturacağı simülasyonlar ile kendine özgü senaryolar ve algoritmalar geliştirebilir.

 

Yukarı kısaca isimlendirilen tüm sistem bir biri ile tam anlamda entegre edilmiş bir yapıdır, bu yapı üretimdeki tüm sensörler ile iletişim halindedir.  Bozuk cnc varmı ? Tahmini  onarım tarihi nedir,   Yarı mamul  depomuzda gerekli mamul var mı ?  Yoksa tedarikçiden teslim tarihine kadar tüm verileri işletir ve raporlar.   Bu kurgudaki senaryo ve bu senaryoya uygun oluşturulacak algoritma  ile tüm bu sistem otomatik hale getirilebilir / getirilmiştir.

 

Anlatılmakta olan yapı ile elde edilen kazanımlar  mevcut çalışan sistemler ile karşılaştırılamayacak oranda verimli, hızlı  ve  minimum ürün maliyeti ile rekabet edilemeyecek avantajlar ortaya çıkarmaktadır.

 

Dün üretilmesi ekonomik olamayan ve uygun fiyatlara çalıştıracak yetkin eleman bulamayan batı , bu gün bize  ürettirdikleri ürünleri,  tekrar kendi smart fabrikalarında üreterek ekonomilerine güç verme yoluna girmiştir.

 

Çin ve benzeri ülkeler ile rekabet etmenin daha farklı metotlarını geliştiren batı, elimizde bulunan binlerce tezgah ile bizi yapayalnız bırakmak için gece gündüz otonom robotları, yapay zekayı ve nice IoT cihazları karanlık fabrikalarında 7 / 24 çalıştırmaya başlamıştır.

 

Biliyorum belki yukarıda yazılanların bir çoğu sizlere ütopya gelecektir.   Ama inanın şu anda bu teknolojileri % 80 ile % 90 oranında uygulayan işletmeler   var ve her geçen gün yenileri ortaya çıkmaktadır.

 

Endüstri devrimini digital devrime veya bilgi devrimine dönüştüren  batı  bunun adını da ENDÜSTRİ 4.0 koymuştur.

 

Peki Bizim Parolamız  Ne olmalı ?

 

En anlaşılır boyutta konuya giriş sağlamaya çalıştım , böylece neden çok hızlı bir şekilde bu devrimi işletmelerimizde gerçekleştirmemiz gerektiği konusunda  bir fikir sahibi olmanıza naçizane katkıda bulunmak istedim.

 

Diğer bölümde bu devrimi işletmelerimizde sağlamak için nereden başlamamız gerektiği ve hangi adımları sırası ile uygulamamız gerektiğine değineceğim.

 

Devamı :  Talaşlı İmalat için Endüstri 4.0 ( Bölüm  2 Veriyi Anlamak )